Rok 2026 przyniesie przedsiębiorcom istotne zmiany w podatkach, księgowości i zarządzaniu personelem. Dla wielu firm będzie to czas konieczności szybkiego dostosowania procesów, systemów IT i procedur HR. Niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, nieuwzględnienie nowych przepisów może oznaczać nie tylko wyższe koszty, ale także ryzyko sankcji czy roszczeń pracowników.
Ulga IP BOX pod presją. Koniec przywilejów dla mikrofirm i freelancerów
Ulga IP BOX od lat była jednym z najbardziej atrakcyjnych instrumentów podatkowych w Polsce, przyciągającym przede wszystkim specjalistów IT i twórców innowacyjnych rozwiązań. Dzięki niej przedsiębiorcy mogli płacić tylko 5% podatku dochodowego od dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, często unikając przy tym dodatkowej daniny solidarnościowej. Dla wielu jednoosobowych działalności gospodarczych oraz małych software house’ów stała się ona fundamentem planowania finansowego.
Nowe ograniczenia – projekt UD116
Jednak projekt nowelizacji ustaw podatkowych oznaczony jako UD116 wprowadza radykalne ograniczenia. Od 1 stycznia 2026 r. ulga ma być dostępna wyłącznie dla firm z realną strukturą zatrudnienia: co najmniej trzy osoby, zatrudnione na umowę o pracę lub wysokopłatne umowy cywilnoprawne, które nie są powiązane z właścicielem firmy. W praktyce oznacza to, że większość freelancerów i mikroprzedsiębiorstw IT straci możliwość korzystania z 5-procentowej stawki.
IP BOX a danina solidarnościowa
Kolejnym istotnym elementem zmian jest włączenie dochodów z IP BOX do podstawy obliczania daniny solidarnościowej. Obecnie 4-procentowa danina od nadwyżki dochodów powyżej miliona zł nie obejmuje dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Po zmianach nawet najlepiej zarabiający programiści będą płacić dodatkowo tę daninę, co w połączeniu z podatkiem dochodowym i składką zdrowotną znacząco podniesie efektywne obciążenie podatkowe.
Ograniczenia w rozliczaniu strat i ulg
Projekt UD116 przewiduje także ograniczenia w rozliczaniu strat i ulg. Odliczanie będzie możliwe wyłącznie w ramach tego samego źródła przychodów, a dochody włączone do daniny solidarnościowej nie będą mogły pomniejszać się o inne preferencje podatkowe. To zawęża pole manewru dla doradców podatkowych i komplikuje dotychczasowe strategie optymalizacyjne.
Konsekwencje dla rynku IT
Eksperci podkreślają, że zmiany mogą mieć dalekosiężne konsekwencje nie tylko dla indywidualnych przedsiębiorców, lecz także dla całego ekosystemu startupowego w Polsce. Elastyczny model B2B i możliwość korzystania z IP BOX były ważnym argumentem przy wyborze Polski jako miejsca prowadzenia działalności przez specjalistów krajowych i zagranicznych. Ograniczenie ulgi i wprowadzenie dodatkowych obciążeń może zachwiać tym wyborem, a część najlepiej zarabiających rozważy zmianę formy opodatkowania lub przeniesienie biznesu poza granice kraju.
Co w podatkach czeka na podpis prezydenta? Nowe przepisy wchodzą w życie od stycznia 2026
Na kilka tygodni przed Nowym Rokiem wciąż nie wszystkie zmiany podatkowe są oficjalnie zatwierdzone. Część regulacji, obejmujących PIT, CIT, a także podatek od spadków i darowizn, oczekuje na podpis prezydenta. Choć przepisy mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku, dopiero po publikacji w Dzienniku Ustaw przedsiębiorcy będą mogli je formalnie stosować.
Podatkowe odliczenia przy przymusowym umorzeniu papierów wartościowych
Jedną z nowych regulacji jest możliwość odliczenia strat podatkowych w przypadku przymusowego umorzenia akcji lub obligacji na mocy decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. W praktyce oznacza to, że koszty nabycia takich papierów wartościowych będą mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z ich odpłatnego zbycia w roku, w którym nastąpiło umorzenie. To istotne dla inwestorów, którzy w wyniku decyzji administracyjnej utracili środki finansowe.
Wyższy limit kasowego PIT
Kolejna zmiana dotyczy kasowego PIT – limit przychodów zostanie podniesiony z 1 mln zł do 2 mln zł rocznie. Dzięki temu więcej przedsiębiorców będzie mogło opóźniać płatność podatku dochodowego do momentu faktycznego otrzymania należności. Choć podniesienie limitu zwiększa liczbę uprawnionych, specjaliści podkreślają, że głównym ograniczeniem tej formy rozliczenia pozostaje jej złożoność. Po dwóch latach podatek musi zostać zapłacony niezależnie od otrzymanej zapłaty, a prowadzenie dodatkowej ewidencji pozostaje obowiązkowe.
Zwolnienia w podatku od spadków i darowizn
Nowelizacja wprowadza także mechanizm przywracania terminów zgłoszeń nabycia spadku lub darowizny w sytuacjach losowych, niezawinionych przez podatnika. W praktyce oznacza to, że osoby, które nie zdążyły w wyznaczonym terminie złożyć zgłoszenia, będą mogły odzyskać prawo do zwolnienia podatkowego – dotyczy to zarówno najbliższej rodziny, jak i przypadków obejmujących nabycie przedsiębiorstwa lub udziałów w firmie.
Szersze spektrum zmian oczekujących na podpis
Poza wymienionymi regulacjami, na podpis prezydenta czeka szereg innych nowelizacji: zmiany w podatku od wydobycia kopalin, dostosowania w amortyzacji środków trwałych, aktualizacja stawek akcyzy i opłat zdrowotnych, wprowadzenie nowego podatku węglowego (CBAM), a także deregulacja rozliczeń VAT przy imporcie towarów. Każda z tych zmian będzie miała wpływ na codzienne funkcjonowanie firm i planowanie finansów.
Co już podpisał prezydent
Niektóre zmiany zostały już zatwierdzone – m.in. podwyżka CIT dla banków z 19% do 30% oraz dostosowanie zwolnień dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE. To pokazuje, że nadchodzący rok przyniesie zarówno nowe obciążenia, jak i możliwości optymalizacji dla firm działających w różnych sektorach.
Jak wyższa płaca minimalna wpłynie na różne formy zatrudnienia w 2026 roku
Podwyżka minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2026 roku do 4806 zł brutto oraz stawki godzinowej do 31,40 zł brutto ma różne konsekwencje w zależności od formy zatrudnienia. W praktyce wpływa zarówno na pracowników etatowych, jak i zleceniobiorców czy osoby działające w modelu B2B.
Pracownicy etatowi
Dla osób zatrudnionych na pełny etat oznacza to wyraźny wzrost wynagrodzenia netto do około 3605–3606 zł miesięcznie. Podwyżka przekłada się nie tylko na kwotę „do ręki”, ale również na wszystkie świadczenia powiązane z płacą minimalną, takie jak:
- dodatki stażowe, premiowe i specjalne,
- podstawy do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
- wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i pracę w porze nocnej.
Firmy muszą uwzględnić te zmiany w budżetach wynagrodzeń, zaktualizować siatki płac oraz odpowiednio przeliczyć dodatki i świadczenia, aby spełnić wymagania prawa pracy.
Zleceniobiorcy i wykonawcy usług
Minimalna stawka godzinowa wzrośnie do 31,40 zł brutto, co w praktyce oznacza dla zleceniobiorców około 24–27 zł netto, w zależności od sposobu naliczania składek. Wyższa stawka godzinowa zwiększa koszty firm korzystających z umów cywilnoprawnych, zwłaszcza w sektorach usługowych o wysokiej rotacji godzin pracy. Przedsiębiorcy powinni dokładnie przeliczyć umowy, aby uniknąć nieprzewidzianych kosztów lub niedopłat wobec ZUS i urzędu skarbowego.
Osoby działające w modelu B2B
Choć B2B formalnie nie jest objęte ustawowym minimum, wzrost płacy minimalnej pośrednio wpływa na kontrakty z przedsiębiorcami, którzy współpracują z firmami stosującymi płace minimalne w kalkulacjach kosztów projektów i zadań. Wyższe stawki minimalne w gospodarce mogą podnieść oczekiwania wynagrodzeń dla mikrofirm i freelancerów, zwiększając presję na renegocjacje stawek kontraktowych.
Długofalowe konsekwencje
Wyższa płaca minimalna w 2026 roku ma charakter inflacyjny, więc nie generuje gwałtownego wzrostu kosztów, ale wymusza aktualizację procesów kadrowych i finansowych. Firmy powinny:
- zaktualizować systemy płacowe i umowy z pracownikami,
- przeliczyć prognozy kosztów zatrudnienia,
- przygotować komunikację dla zespołów w celu uniknięcia nieporozumień w wynagrodzeniach.
W praktyce, uwzględnienie zmian w płacy minimalnej we wszystkich formach zatrudnienia pozwala firmom zachować zgodność z prawem pracy, optymalizować koszty i minimalizować ryzyko sankcji.
Program kadrowo-płacowy – pełna kontrola nad HR i wynagrodzeniami
enova365 to narzędzie, które zmienia sposób pracy działów kadr i płac. Został stworzony z myślą o firmach każdej wielkości, w tym o organizacjach o rozproszonej strukturze, gdzie liczy się szybkość, dokładność i zgodność z przepisami.
Dlaczego warto wybrać enova365?
- Automatyzacja i oszczędność czasu – system sam nalicza wynagrodzenia, urlopy, nadgodziny i nieobecności, redukując rutynowe obowiązki do minimum.
- Pełna zgodność z przepisami – stałe aktualizacje gwarantują, że rozliczenia kadrowo-płacowe są zawsze zgodne z prawem pracy, podatkami i ZUS.
- Dostęp z każdego urządzenia – komputer, laptop, tablet, telefon – możesz kontrolować wszystkie procesy kadrowe w firmie z dowolnego miejsca.
- Raportowanie i analityka – generowanie list płac, raportów i deklaracji ZUS czy e-deklaracji PIT w kilka minut.
- Integracja z innymi systemami – eksport do Płatnika, SODiR i możliwość połączenia z zewnętrznymi narzędziami.
Ważne funkcje
- Kartoteki pracowników i historia zatrudnienia – wszystko w jednym miejscu, w tym dokumenty kadrowe, aneksy, zaświadczenia i ewidencja czasu pracy.
- Samoobsługa pracownicza – pracownicy samodzielnie zgłaszają urlopy, wnioski i nadgodziny, co redukuje obciążenie działu HR.
- Rozliczanie płac – obsługa umów o pracę i cywilnoprawnych, systemy wynagrodzeń, wielowalutowość i rozbudowane konfiguracje.
- Rekrutacje i HR – pełne wsparcie procesu rekrutacyjnego: od rejestracji kandydata po zatrudnienie, w tym monitorowanie szkoleń i badań lekarskich.
- e-Deklaracje i Płatnik – automatyczne generowanie deklaracji ZUS i PIT, szybki eksport do Płatnika, pełna zgodność z aktualnymi wzorami.
Korzyści dla Twojej firmy
- Minimalizacja błędów dzięki automatycznym kontrolom i wyliczeniom.
- Lepsza organizacja pracy i przepływu informacji w całej firmie.
- Możliwość monitorowania kluczowych wskaźników kadrowych i płacowych w czasie rzeczywistym.
- Skalowalność – system rośnie razem z firmą, zarówno dla małych przedsiębiorstw, jak i dużych korporacji.
Wdrożenie w praktyce
Firmy, które wdrożyły enova365, podkreślają znaczną poprawę efektywności pracy działu kadr i płac, eliminację papierowego obiegu dokumentów oraz możliwość realizacji zadań kadrowych przez mniejszą liczbę pracowników, przy zachowaniu pełnej kontroli nad procesami.
Zrób krok w stronę nowoczesnego HR z AURA Technologies
Chcesz usprawnić dział kadr i płac, zautomatyzować rozliczenia i zyskać pełną kontrolę nad procesami kadrowymi w swojej firmie? Skontaktuj się z AURA Technologies i poznaj, jak enova365 może usprawnić Twoją organizację.
